Мазмұнға өту
Лицензиялау

2026 жылы кен іздеушілік пен ҚПҚ барлау лицензиясы қанша тұрады

2026 жылы Қазақстанда кен іздеушілік пен ҚПҚ барлау лицензиясы бойынша төлемдер: қол қою бонусы, учаске үшін төлем, ең төменгі шығындар, жоюды қамтамасыз ету және өзге шығындар.

Жаңартылды 11.11.2026 · 6 мин оқу

Мазмұны

Жер қойнауын пайдалану лицензиялары бойынша мемлекеттік төлемдер айлық есептік көрсеткішпен (АЕК) есептеледі. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 4 325 теңге («2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңның 7-бабы). Төмендегі сомалар осы мәнмен есептелген; басқа жылы оларды жаңа АЕК бойынша қайта есептеу керек. Нормалар Жер қойнауы туралы кодекс пен Салық кодексінің 2026 жылғы 11 қарашадағы мәтіндері бойынша тексерілді.

Лицензияның құны бір төлемнен тұрмайды. Бір жолғы қол қою бонусы, жыл сайынғы төлемдер мен міндеттемелер, жұмыс салдарын жоюды қамтамасыз ету, сондай-ақ құжаттарды дайындау мен жұмыстың өзіне кететін шығындар бар.

Қысқаша: әр лицензия бойынша не төленеді

Төлем немесе міндеттеме Кен іздеушілік лицензиясы ҚПҚ барлау лицензиясы
Қол қою бонусы, бір рет Ауданына қарай 9, 12 немесе 15 АЕК: 38 925, 51 900 немесе 64 875 ₸ 100 АЕК: 432 500 ₸
Жер қойнауы учаскесі үшін жылдық төлем Салық кодексінің 621-бабында кен іздеушілікке мөлшерлеме жоқ Жылына бір блокқа 15 АЕК-тен: блок саны 70-тен аз болса, блокқа 64 875 ₸
Жұмысқа жұмсалатын жылдық минимум Ең төменгі шығындар туралы 192-бап тек барлауға қатысты Жылына 1 200 АЕК-тен: алғашқы үш жылда бір блокқа 5 190 000 ₸
Жоюды қамтамасыз ету Банк салымының кепілі немесе банк кепілдігі; бір гектарға мөлшерлемені облыс әкімдігі белгілейді Уәкілетті органның әдістемесі бойынша блок саны мен АЕК-тен есептеледі
Лицензия мерзімі 3 жыл және тағы 3 жылға бір рет ұзарту 6 жыл және 5 жылға дейін бір рет ұзарту

Аукциондық лицензиялар мұнда қаралмайды: олардың қол қою бонусын сауда-саттық анықтайды.

Қол қою бонусы

Қол қою бонусы лицензия берілгеннен кейін бір рет, берілген күннен бастап 10 жұмыс күнінен кешіктірілмей төленеді. Ол төленген күнгі АЕК бойынша есептеледі (Салық кодексінің 762 және 764-баптары).

Лицензия Мөлшерлеме АЕК 4 325 ₸ болғанда
Кен іздеушілік, учаске 17 000 м²-ге дейін 9 АЕК 38 925 ₸
Кен іздеушілік, 17 000-нан 33 000 м²-ге дейін 12 АЕК 51 900 ₸
Кен іздеушілік, 33 000-нан 50 000 м²-ге дейін 15 АЕК 64 875 ₸
ҚПҚ барлау 100 АЕК 432 500 ₸
ҚПҚ өндіру, салыстыру үшін 200 АЕК 865 000 ₸

Кен іздеушілік учаскесі 500 м²-ден 5 гектарға дейін болуы мүмкін (Жер қойнауы туралы кодекстің 269-бабы), сондықтан аудан бойынша мөлшерлемелер 50 000 м²-мен аяқталады.

Кен іздеушілік: тағы нені ескеру керек

  • Жоюды қамтамасыз ету. Ол банк салымының кепілімен немесе екінші деңгейдегі банктің кепілдігімен ұсынылады. Сомасы учаскенің гектармен алынған ауданына және өтініш берілген жылғы АЕК-ке байланысты, ал бір гектарға мөлшерін облыстың жергілікті атқарушы органы анықтайды (274-бап). Сондықтан нақты соманы өз учаскеңіз үшін әкімдіктен білесіз.
  • Рекультивация. Лицензия тоқтағаннан кейін бұзылған жерлер алты ай ішінде рекультивациялануы керек (273-1-бап).
  • Кен іздеушілік жоспары және экологиялық сараптама. Бірінші жылы механикаландыру қажет болса, өтінішке кен іздеушілік жоспары қоса беріледі. Механикаландырумен жұмыс істеуге жоспарға мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысы алынғаннан кейін ғана рұқсат етіледі (265 және 273-баптар).
  • Өз техникасы. Жүк машинасы, бұрғылау жабдығы, экскаватор немесе бульдозер 270-баптың шектеулері шегінде кен іздеушінің меншігінде болуы керек.
  • Құжаттар. Өтінішке қоса берілетін көшірмелер нотариатта куәландырылады, өтініш пен құжаттар қазақ және орыс тілдерінде жасалады. Учаске бұрыштық нүктелерінің координаттарымен және ауданымен көрсетіледі (265-бап).
  • Келісімдер. Жеке меншік жерде, басқа пайдаланушының жерінде немесе басқа тұлғаның жер қойнауы учаскесінде кен іздеушілік тек олардың келісімімен жүргізіледі (264-бап).

Лицензия алу тәртібі кен іздеушілік лицензиясы туралы гайдта берілген.

ҚПҚ барлау: жыл сайынғы төлемдер мен міндеттемелер

Жер қойнауы учаскесі үшін төлем. Ол әр блок үшін жыл сайын 25 ақпаннан кешіктірілмей, салық кезеңінің бірінші күніндегі АЕК бойынша төленеді (Салық кодексінің 621 және 623-баптары). Лицензия 1 ақпаннан кейін алынса, төлем нақты айлар үшін есептеледі. Алғашқы 36 айда мөлшерлеме блок саны 70-тен аз болса — блокқа 15 АЕК, 70-тен 120-ға дейін — 30 АЕК, 120-дан бастап — 40 АЕК. Кейін мөлшерлемелер өседі; толық кесте ҚПҚ барлау лицензиясы туралы гайдта.

Барлауға жұмсалатын ең төменгі шығындар. Бұл мемлекетке төлем емес, учаскедегі жұмысқа міндетті түрде жұмсалатын минимум (Кодекстің 192-бабы). Есепті жылдың 1 қаңтарындағы АЕК алынады.

Барлаудың 1–3-жылдары Жылына мөлшерлеме АЕК 4 325 ₸ болғанда
1 блок 1 200 АЕК 5 190 000 ₸
2–5 блок 1 800 АЕК 7 785 000 ₸
6–10 блок 2 300 АЕК 9 947 500 ₸
Оннан артық әр блок қосымша 120 АЕК қосымша 519 000 ₸

Төртінші жылдан бастап минимум екі және одан көп блокта өседі, ал бір блокта — жетінші жылдан бастап. Оған геологиялық, геохимиялық және геофизикалық жұмыстар, бұрғылау, канавалар, далалық лагерь, көлік, жобалық құжаттар және учаскедегі өзге жұмыстар есептеледі. Әкімшілік шығындар мәлімделген жалпы соманың 20%-ынан аспауы керек. Жер қойнауын пайдалану құқығын сатып алу, шекара белгілері мен жерге орналастыру, жер пайдаланушыларға өтемақы есепке алынбайды. Минимум орындалмаса, жетпеген шығындарды есепті жылдан кейінгі төрт ай ішінде жұмсап, есеп беру керек. Учаске үшін төлем мен ең төменгі шығындар бойынша жойылмаған бұзушылықтар лицензияны ұзартуға мүмкіндік бермейді (193-бап).

Минимумға қаражат өтініш берген кезде-ақ керек. Өтінішке өтініш берушіде бірінші жылдың ең төменгі шығындарына қаражат бар екенін растайтын құжат қоса беріледі: қазақстандық банктің үзіндісі, қарыз не қаржыландыру шарты немесе аудиттелген есептілік (187-баптың 5-тармағы). Сондай-ақ штатта, шарт бойынша немесе мердігерде геолог не геофизик болуы керек (187-баптың 6-тармағы).

Жоюды қамтамасыз ету. Өтінішті тексергеннен кейін құзыретті орган хабарлама жібереді, ал лицензия қамтамасыз ету ұсынылғаннан кейін беріледі (188-бап). Сома уәкілетті органның әдістемесі бойынша блок саны мен АЕК-тен есептеледі (198-бап). Қамтамасыз ету кепілдік, банк салымының кепілі немесе сақтандыру түрінде болуы мүмкін (55-баптың 4-тармағы).

Тарихи шығындар. 2017 жылғы 31 желтоқсаннан кейін 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін жер қойнауын пайдалану келісімшарттары болмаған аумаққа берілген ҚПҚ барлау немесе өндіру лицензиясы бойынша тарихи шығындарды өтеу төлемі туындамайды (Салық кодексінің 767-бабының 2-тармағы). Басқа жағдайларда мұны тексеру керек.

Мысал: бір блок, барлаудың бірінші жылы

Бір блокқа барлау лицензиясы 2026 жылдың қаңтарында берілді делік.

Бап Сомасы Қайда барады
Қол қою бонусы, 100 АЕК 432 500 ₸ Бюджетке
Учаске үшін төлем, жылына блокқа 15 АЕК 64 875 ₸ Бюджетке
Ең төменгі шығындар, 1 200 АЕК 5 190 000 ₸ Учаскедегі жұмыстарға
Жоюды қамтамасыз ету әдістеме бойынша Кепілдік, кепіл немесе сақтандыру

Барлығы қамтамасыз етусіз және минимумнан тыс шығындарсыз шамамен 5,7 млн теңге. Бұл жоба сметасы емес, заң бойынша төменгі шек: учаскедегі нақты жұмыстар әдетте көбірек қаражат талап етеді.

Заң белгілемейтін шығындар

Олардың бағасын нарық пен учаскенің өзі анықтайды, сондықтан нақты сомаларды келтірмейміз:

  • барлау жоспарын немесе кен іздеушілік жоспарын және қажет болса экологиялық құжаттарды дайындау;
  • координаттар, топография, учаске шекаралары бойынша жұмыстар;
  • геологиялық сүйемелдеу: учаскені таңдау, архив материалдарын талдау, далалық жұмыстар, сынамалар мен талдаулар;
  • қамтамасыз етуге арналған банк кепілдігі немесе салым кепілі;
  • көшірмелерді нотариатта куәландыру және қазақ, орыс тілдеріне аудару.

Өндіруге салынатын салықтар мен жалпы салықтар — бөлек тақырып; бұл гайдта олар қаралмайды.

Команда немен көмектеседі

Учаскелер бетінде геологтарымыз іріктеген учаскелердің сипаттамаларын көруге болады. Әр учаскенің мәртебесін көрсетілген күнге тексеру қажет; сипаттаманың орналастырылуы учаскеге құқық QAZNEDR-ға тиесілі екенін білдірмейді. Өтініш бермес бұрын жұмыс көлемі мен бюджетті бағалауға көмектесеміз. Міндетіңізді сипаттаңыз: лицензия түрі, өңір, блок саны немесе учаске ауданы.

Материал анықтамалық сипатта. Төлем алдында сомалар мен нормалардың қолданыстағы редакциясын салық органынан және қызмет көрсетушіден тексеріңіз. Лицензия беру туралы шешімді мемлекеттік орган қабылдайды.

Дереккөздер

Басқа нұсқаулықтар

Учаскені талқылауға дайынсыз ба?

Витринадағы учаскелерді қараңыз немесе бізге жазыңыз — жұмыс күні ішінде жауап береміз.

Иллюстрация
Байланыс